Leidinggeven bij de overheid

Interview met Generaal Meng Tian – De man achter de eerste Grote Muur
“had ik maar wat hoofdstukken uit “Leidinggeven bij de overheid” mee de bergen in genomen”

Het is het jaar 214 v.Chr. In een militair kamp aan de noordelijke grens van het Chinese Rijk staat generaal Meng Tian bij een tafel vol kaarten en bouwschema’s. Buiten marcheren troepen en knettert het vuur van smidsen. Wij spreken hem over het gigantische project dat hij leidt: het verbinden en uitbreiden van de bestaande muren tot één groot verdedigingssysteem.

Gespreksschrijver: Generaal, u kreeg deze opdracht toen u nog relatief jong was. Hoe voelde het om voor het eerst zo’n enorm project te leiden?

Meng Tian:
Ik had militaire ervaring, maar dit was anders. Het ging niet om één veldslag, maar om een jarenlange onderneming, verspreid over duizenden li. Mijn eerste taak was het doel scherp krijgen: niet alleen vijanden buiten houden, maar ook het rijk verbinden.

Ik hanteerde drie pijlers:

  • Inhoud – Bepalen wáár en hoe we de muur zouden bouwen.
  • Mensen – Duizenden arbeiders en soldaten motiveren.
  • Middelen – Zorgen voor bouwmateriaal, gereedschap, voedsel en bescherming.

Gespreksschrijver: Hoe besloot u waar de muur moest komen?

Meng Tian:
We analyseerden waar de noordelijke dreiging het grootst was. Ik gebruikte oude militaire verslagen en sprak met lokale commandanten. De muur moest niet alleen defensief zijn, maar ook logistiek haalbaar — je kunt geen muur bouwen waar geen water of voedselvoorziening is.

We deelden het project in secties, elk met een eigen verantwoordelijke officier. Zo konden meerdere delen tegelijk gebouwd worden.

Gespreksschrijver: U had soldaten én dwangarbeiders onder uw bevel. Hoe hield u hen gemotiveerd?

Meng Tian:
Door eerlijk te zijn over het doel: bescherming van hun families en eer voor het rijk. Soldaten motiveerde ik met discipline en training; arbeiders gaf ik duidelijke werktijden, rustmomenten en bescherming tegen invallen.

We vierden elke voltooiing van een sectie als een gezamenlijke overwinning. Ik wist: een muur is steen, maar motivatie is het cement.

Gespreksschrijver: Hoe regelde u de middelen voor zo’n immens project?

Meng Tian:
We organiseerden een constant aanvoersysteem van steen, hout en voedsel. Naburige provincies leverden materialen; boeren kregen belastingvermindering als ze werkten aan de bouw. Elke bevoorradingslijn werd bewaakt om vertraging te voorkomen.

Managen naar boven – Leidinggeven aan de keizer

Gespreksschrijver: U werkte direct onder keizer Qin Shi Huang. Hoe was dat?

Meng Tian:
De keizer was een man van grote visie, maar ook van hoge verwachtingen. Hij wilde snelheid, efficiëntie en absolute loyaliteit.

Zijn drijfveren waren duidelijk: hij wilde zijn nalatenschap veiligstellen en het rijk onneembaar maken. Dat betekende dat ik hem moest laten zien dat de voortgang concreet en meetbaar was.

Ik deed drie dingen:

  1. Regelmatige rapportages – Ik stuurde hem kaarten met de voortgang per sectie, inclusief aantallen meters gebouwd.
  2. Vroeg waarschuwen bij problemen – Ik meldde mogelijke vertragingen direct, met een oplossing erbij.
  3. Successen zichtbaar maken – Wanneer een sectie klaar was, nodigde ik hem uit voor een inspectie. Zo zag hij het resultaat met eigen ogen.

Gespreksschrijver: U ondersteunde hem dus actief?

Meng Tian:
Ja. Een keizer wil niet alleen dat zijn project slaagt, maar dat híj wordt gezien als de architect van het succes. Daarom liet ik zijn naam op inscripties in de muur beitelen, en verwees ik in rapporten naar “zijn visie”.

Zo kreeg ik meer speelruimte om beslissingen te nemen in het veld, omdat hij zich gesteund voelde.

Gespreksschrijver: Welke andere ondersteuning gebruikte u?

Meng Tian:
Ik moet zeggen: als ik toen het boek Leidinggeven bij de overheid van Fred Lafeber en Karel van Oosterom had gehad, had ik het model “How to Stir the Boss” zeker gebruikt. Dat model laat zien hoe je de stijl en drijfveren van je baas begrijpt, en hoe je daar je aanpak op afstemt.

Wij deden dat destijds puur op ervaring en intuïtie. Met zo’n gestructureerde methode had ik de keizer misschien nóg effectiever kunnen overtuigen en beter kunnen inschatten welke rapporten hem het meest zouden raken — cijfers, symboliek, of persoonlijke eer.

Gespreksschrijver: Als u terugkijkt, wat was uw grootste les als leider?

Meng Tian:
Dat leiderschap net zo goed gaat over naar boven als naar beneden managen. Zonder de steun van de keizer had de muur nooit zo groot kunnen worden. Zonder de inzet van de arbeiders en soldaten had er helemaal geen muur gestaan.

Een leider staat in het midden en verbindt beide kanten. En soms… had ik graag een hoofdstuk of twee uit dat boek van Lafeber en Van Oosterom mee de bergen in genomen. Maar ja, papier was toen voor wetten, niet voor leiderschapsgidsen.